Główna różnica między chorobą dwubiegunową typu I a typu II sprowadza się do jednej rzeczy: rodzaju stanu podwyższenia. Wszystko inne — depresja, potrzeba opieki, wpływ na życie — jest wspólne dla obu typów. Chodzi więc o rozróżnienie manii i hipomanii. Zrozumienie go pomaga zarówno w ocenie własnej historii, jak i w rozmowie ze specjalistą. Pamiętaj jednak: znajomość różnicy nie oznacza samodzielnego postawienia diagnozy.
Typ I a typ II: zasadnicza różnica
Typ I definiuje co najmniej jeden epizod manii — stan podwyższenia tak intensywny, że poważnie zaburza życie, czasem wymaga pobytu w szpitalu i może obejmować utratę kontaktu z rzeczywistością. Typ II obejmuje hipomanię — krótsze, mniej nasilone podwyższenie, które nie osiąga tego progu — wraz z epizodami depresyjnymi, lecz nigdy pełny epizod maniakalny. Pytanie, czy kiedykolwiek wystąpiła pełna mania, oddziela oba typy.
To nie podział na „łagodny” i „poważny”
Warto obalić mit, że typ II jest po prostu lżejszą odmianą typu I. Tak nie jest. Stany podwyższenia są łagodniejsze, lecz depresja w typie II często trwa dłużej i powoduje większą niesprawność, a wiąże się z realnym ryzykiem. Osoby z typem II czasem czują, że ich diagnoza nie jest traktowana poważnie właśnie ze względu na oznaczenie „II”. To im nie służy. Inny typ — nie mniej ważny.
Dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie
Oba typy mogą wymagać różnych metod leczenia, więc poprawne zrozumienie sytuacji ma praktyczne konsekwencje. Nie musisz jednak rozstrzygać tego samodzielnie — i zwykle nie możesz, ponieważ stany podwyższenia, szczególnie hipomania, łatwo przeoczyć albo wspominać z sympatią jako „po prostu kilka dobrych dni”. Niezgłaszanie stanów podwyższenia to najczęstsza przyczyna tego, że ludzie najpierw otrzymują błędne rozpoznanie samej depresji.
Co najbardziej pomaga
Najcenniejsze, co możesz przekazać specjaliście, to dokładna historia stanów podwyższenia oraz obniżenia: ile trwały, jak były intensywne, co zmieniło się w śnie i zachowaniu oraz czy doszło do utraty kontaktu z rzeczywistością. Pomaga też historia rodzinna. Taki zapis pozwala specjaliście trafnie określić typ — i dobrać właściwą opiekę.
Co z tym zrobić
Jeśli coś z tego brzmi znajomo, zapisz to — także stany podwyższenia — i pokaż to specjaliście. Zrozumienie różnicy jest pomocne; samo rozpoznanie stawia specjalista — razem z tobą.
Częste pytania
Czym różni się choroba dwubiegunowa typu I od typu II?
Rodzajem stanu podwyższenia. Typ I wymaga co najmniej jednego pełnego epizodu manii, który poważnie zaburza życie lub wymaga pilnej pomocy. W typie II występuje krótsza, łagodniejsza hipomania oraz depresja, ale nigdy pełna mania.
Czy typ II to po prostu łagodniejsza odmiana?
Nie. Stany podwyższenia są łagodniejsze, lecz depresja w typie II często trwa dłużej i jest cięższa, a ten stan zasługuje na taką samą opiekę. To inny typ, a nie gorszy.
Czy typ II może zmienić się w typ I?
Rozpoznanie może się zmienić, jeśli pojawi się pierwszy pełny epizod maniakalny. Wtedy obraz poddaje się ponownej ocenie. To jeden z powodów, dla których diagnoza jest ciągłą rozmową ze specjalistą, i dlaczego dokładna historia stanów podwyższenia ma tak duże znaczenie.
Źródła
- NIMH — Bipolar Disorder
- DBSA — Bipolar Disorder (education)
Jeśli jesteś w kryzysie albo myślisz o skrzywdzeniu siebie, nie jesteś sam ani sama, a pomoc jest dostępna już teraz. W Polsce zadzwoń pod 116 123 (Telefon Zaufania dla Osób Dorosłych w Kryzysie Emocjonalnym) albo pod numer alarmowy 112. Gdzie indziej skontaktuj się z lokalnymi służbami ratunkowymi — Znajdź pomoc teraz ma numery według kraju.